252 بازدید
کارگردانان نامدار سینمای ایران

گفتگو با پرویر جاهد منتقد و پژوهشگر سرشناس کشور ـ طول کشید تا بیضایی فیلم بسازد

پرویز جاهد، منتقد و پژوهشگر سرشناس کشور، در گفت‌وگویی مفصل در باره سینمای پس از انقلاب گفته است. سینمای پس از انقلاب وامدار چه کسانی است و چگونه به پیشرفت امروزی خود رسیده است؟

 پرویز جاهد می‌گوید: خیلی طول کشید تا امثال بیضایی و دیگران توانستند دوباره فیلم بسازند. بیضایی با «مرگ یزدگرد» شروع می‌کند. تقوایی خیلی دیرتر. کیمیایی «خط قرمز» و مهرجویی «مدرسه‌ای که می‌رفتیم» را می‌سازد که همه یک‌جورهایی سیاسی هستند و به انقلاب ربط دارند و همگی در گفتمان سیاسی، انقلابی و تاریخی ساخته می‌شوند.

بیضایی

جاهد می‌گوید: اصلا وضعیت سینما بعد از سال‌های ابتدای انقلاب یک وضعیت برزخی است. در آن زمان روی موجودیت‌ سینما بحث بود؛ اینکه باید باشد یا نباشد. سینما به‌عنوان مظهر رژیم فاسد گذشته و پدیده‌ای مبتذل مطرح بود و انقلاب یک‌جورهایی با یورش به سینماها، میکده‌ها و فاحشه‌خانه‌ها آغاز می‌شود؛ یعنی همه اینها در یک ردیف قرار می‌گیرند و مورد خشم جامعه مذهبی و انقلابی‌اند.

تقوایی

سینما

در آن زمان سینما از نگاه برخی انقلابیون و بخش‌هایی از مردم جامعه، در کنار فحشا و میخوارگی قرار می‌گیرد. دیدگاه عمومی به سینما منفی است و به آن به‌عنوان پدیده‌ای مذموم و شیطانی نگاه می‌شود. خیلی طول می‌کشد تا از این وضعیت رها شویم. در آن سال‌ها تلاش و مبارزه اصلی سینماگران‌ برای اثبات مشروعیت سینما در جامعه ایران است. اگر فتوای امام خمینی(ره) نبود که گفت سینما با فحشا فاصله دارد، اصلا امروز سینمایی در ایران وجود نداشت؛ چون خیلی از روحانیون سنت‌گرا با موجودیت سینما مخالف بودند و وجودش را نمی‌خواستند. اگر آن فتوا نبود، اصلا سینما ادامه پیدا نمی‌کرد. در چنین وضعیت برزخی‌ای که سینما بین ماندن و نماندن معلق است، خود سینماگران هم بلاتکلیف هستند. سینماگران قبل از انقلاب و همه عوامل سینما درگیر آن هستند. عده زیادی که ترسیدند، جمع کردند و فرار کردند و عده زیادی هم به‌خاطر فعالیتشان در فیلمفارسی و سینمای جاهلی به محکمه‌ها فراخوانده شدند. موج‌نویی‌ها یا سینماگران روشنفکر با اینکه به دید دیگری به آنها نگاه می‌شد و به‌هرحال کمتر آلوده فساد سینمای فارسی بودند یا از دید نظام موجود و نیروهای انقلابی آلوده نبودند، اما بازهم وضعیت روشنی نداشتند.

مرگ یزدگرد

جاهد معتقد است: خیلی طول کشید تا امثال بیضایی و دیگران توانستند دوباره فیلم بسازند. شاید حداقل یکی، دو سال. بیضایی بعد از انقلاب با «مرگ یزدگرد» شروع می‌کند. تقوایی خیلی دیرتر شروع می‌کند. کیمیایی «خط قرمز» و مهرجویی «مدرسه‌ای که می‌رفتیم» را می‌سازد که همه اینها یک‌جورهایی سیاسی هستند و به انقلاب ربط دارند. مهرجویی بعد به فرانسه مهاجرت می‌کند، اما خیلی آنجا نمی‌ماند و زود به ایران برمی‌گردد. بیضایی در یک بستر تاریخی، یک وضعیت انتقالی را از یک دوره تاریخی به دوره تاریخی دیگر با نمایش‌نامه و فیلم درخشانش (مرگ یزدگرد) نشان می‌دهد که در آن بین وضعیت انقلابی و دگرگونی سیاسی در جامعه ایران امروز و انقلاب، با وضعیت تاریخی پیش از اسلام و تغییر حکومت ساسانی شباهت‌هایی وجود دارد.  این فیلم‌ها در گفتمان سیاسی، انقلابی و تاریخی ساخته می‌شوند.

قیصر

مهرجویی کارگردان فیلم هامون

لینک های مرتبط :

نقطه اوج … نگاهی به فیلم«دونده» اثر امیر نادری

هجوم ایتالیایی ها به سوی اصغر فرهادی در میدان بزرگ «سن کوزیمتو» رم و استقبال از فیلم فروشنده

گزارشی از نمایش «۲۴ فریم» آخرین فیلم عباس کیارستمی در جشنواره کن

برندگان هفتادمین جشنواره فیلم کن ـ فیلم «مربع» یا «چارگوش» برنده جایزه نخل طلای جشنواره فیلم کن

درباره ی آرش رضایی

مدیر وبسایت خبری، تحلیلی نیم نگاه

همچنین ببینید

London Film Festival

نگاهی به فیلم های برجسته جشنواره فیلم لندن از نگاه یک منتقد فیلم

Tuesday, October 03, 2017 جشنواره فیلم لندن فردا چهارشنبه چهارم اکتبر افتتاح می‌شود و طی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *