هنر و سینما
347 بازدید
تنگناها و موقعیت‌های اضطراب‌آور ـ گزارش و بررسی سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر و فیلم‌هایش

تنگناها و موقعیت‌های اضطراب‌آور ـ گزارش و بررسی سی‌وششمین جشنواره فیلم فجر و فیلم‌هایش

رضا حسینی

بالأخره افتتاح دیرهنگام سی‌وششمین جشنواره ملی فجر رقم خورد و اثر دیدنی‌ای چون شعله‌ور و فیلم درخور بحث بمب؛ یک عاشقانه روی پرده‌ی «سالن‌های» اهالی رسانه رفتند و در مجموع با نمایش چهار فیلم کوتاه در سانس آخر، روز قابل‌قبولی برای سینمادوستان رقم خورد.

فیلم شعله ور

شعله‌ور به‌خصوص در اجرا اثر تماشایی‌ای است که با توجه به حضور امین حیایی می‌تواند در اکران هم خودی نشان دهد. اما موضوع اصلی این است که نعمت‌الله دوباره ناجی بازیگری شده است که در دام نقش‌های بی‌اهمیت و فراموش‌شدنی اسیر شده بود و حالا با هدایت یک فیلم‌ساز کاربلد، یکی از بازی‌های به‌یادماندنی خود را ارائه کرده است. اما لوکیشن‌های کویری و فیلم‌برداری روزبه رایگا هم به خلق جذابیت‌های بصری فیلم کمک کرده‌اند. در این باره هادی مقدم‌دوست فیلم‌نامه‌نویس در نشست خبری فیلم به وجه پژوهشی شعله‌ور اشاره کرد: «ما چند بار پیش از تولید به این منطقه رفتیم و بر اساس پژوهش‌های‌مان مکان‌هایی را انتخاب کردیم.» برای همین است که در سینمای از نظر بصری کم‌توان کشورمان، وقتی نمایی از کانتینرهای روی‌هم‌قرارگرفته را می‌بینیم، انگار با صحنه‌ای از یک فیلم آخرالزمانی خوش‌ساخت روبه‌رو شده‌ایم و به این زودی‌ها آن را از یاد نخواهیم برد. البته نعمت‌الله هم در خصوص چرایی انتخاب استان سیستان و بلوچستان گفت: «این مکان با قصه هم‌خوانی داشت و مثلاً مفهوم باستانی حسد – در خطه‌ای با خلق‌وخوی باستانی – برایم جالب بود.

امین حیایی بازیگر فیلم شعله ور

ما برای طراحی سازه‌ای که داشتیم هم فکر کردیم و رنگ و احوالی را ساختیم که جذابیت داشته باشد… به‌علاوه، محرومیت این استان با موضوع فیلم و محرومیت‌های یک انسان حسود هم‌خوانی داشت…» مقدم‌دوست هم درباره مضمون حسادت به ریشه‌ی دیرینه این ضعف انسانی اشاره کرد و گفت که از این مضمون شروع کردند و کلیت فیلم را سروشکل دادند. اما در ابتدای نشست فرصت شد تا پاسخ به یکی از حاشیه‌های اصلی فیلم را هم از زبان سازندگانش بشنویم؛ این‌که داستان حضور در جشنواره سال گذشته و عرضه‌ی خلاف مقررات به جشنواره امسال چه بوده است. محمدرضا شفیعی تهیه‌کننده در این مورد گفت: «ما سال گذشته نزدیک به بیست دقیقه از فیلم را مونتاژ کردیم که گفتند نمی‌شود با دیدن این مدت زمان از فیلم درباره‌اش قضاوت کرد. برای همین اصلاً به جشنواره نرسیدیم…» موسیقی سهراب پورناظری و بازی‌های مکمل از جمله زری خوشکام از دیگر نقاط قوت پرشمار شعله‌ور هستند که تا حدی از فیلم‌نامه ضربه خورده است.

بمب؛ یک عاشقانه

بمب؛ یک عاشقانه دومین فیلم روز دوم جشنواره در سالن اهالی رسانه بود که عموم تماشاگرانش را راضی کرد؛ موضوعی که بی‌تردید به خاطر مواجهه با انبوهی از عناصر و رفتارهای نوستالژیک دهه‌های گذشته برای مخاطبانی است که دست‌کم سه‌چهار دهه از زندگی‌شان می‌گذرد. پیمان معادی در این خصوص در ابتدای نشست گفت: «به خاطر دارم که ما را در مدرسه به صف می‌کردند و هر روز، صبحِ ما با مرگ بر آمریکا شروع می‌شد. این میزان از خشونت واقعاً عجیب بود… پنج فیلمی که در خارج ایران کار کردم، به من کمک کرد تا نظم و دیسیپلین به دست بیاورم و بتوانم یک بیگ پروداکشن را اداره کنم.» (البته در ادامه، لیلا حاتمی هم به امکانات رفاهی تولید و برخورداری از اتاق استراحت و… اشاره و ابراز رضایت کرد).

بمب؛ یک عاشقانه ـ یوتیوب نیم نگاه

اما در نگاه دقیق‌تر به بمب… و پس از غلبه‌ی منطق بر احساس، می‌توان ایرادهای جدی‌ای به فیلم وارد دانست؛ از تصویرسازی‌های دیجیتال که گاهی وقت‌ها فضایی تصنعی را به همراه آورده‌اند (و در سینمای کلاسیک هم می‌شود نمونه‌های بهتری یافت) تا چیدمان ساختار فیلم بر اساس نمایش هر چند دقیقه یک بار، یک وسیله یا رفتاری نوستالژیک و خاطره‌انگیز به عنوان موتور محرک روایت، که در مواردی باعث عدم توجه به راکورد و منطق روایی و ساختاری شده است. با وجود این، بمب… آن قدر جذابیت دارد که عموم تماشاگران را در نمایش عمومی به سالن‌های سینما بکشاند.

پیمان معادی کارگردان و بازیگر سینما

معادی درباره انتخاب یکی از اساتید برجسته فیلم‌برداری سینمای ایران یعنی محمود کلاری برای بازی در یکی از نقش‌های مکمل هم گفت: «نمی‌دانستم چه‌گونه به ایشان بگویم تا این پیشنهاد را بپذیرند اما وقتی گفتم، بلافاصله قبول کردند و گفتند برای تو بازی می‌کنم.» او در واکنش به کندی فیلم و سکوت شخصیت‌هایش هم چنین توضیح داد: «من در سینما به دنبال شاعرانگی هستم که این کندی را می‌طلبد. در ضمن فکر می‌کنم فیلم خوب ۱۰۰ الی ۱۲۰ دقیقه است اما در سینمای ما، فیلم ۱۰۰دقیقه‌ای خسته‌کننده می‌شود.» این حرف‌ها از معادی دور از انتظار به نظر می‌رسد چون او همکاری نزدیکی با اصغر فرهادی داشته است که به همه ثابت کرده هر زمانی می‌تواند به اندازه کافی کوتاه به نظر برسد و به‌سرعت سپری شود؛ و تنها لازمه‌اش پرداخت و اجرای نفس گیری است که می‌تواند بی‌نیاز از موسیقی احساسی و شاعرانه هم باشد؛ و البته کندی، لزوم شاعرانگی نیست. معادی درباره همکاری با النی کاریندرو آهنگ‌ساز مطرح یونانی و همکار سابق تئو آنگلوپولوس هم گفت: «من همیشه کارهای کاریندرو را خیلی دوست داشتم. حتی وقتی در مورد نقش با خانم حاتمی صحبت می‌کردم، موسیقی‌های ایشان را می‌فرستادم تا حال‌وهوای فیلم را توضیح دهم. این افتخار همکاری به دلیل حضورم به عنوان داور در یک جشنواره یونانی به دست آمد… او بعد از مرگ آنگلوپولوس خیلی سخت‌گیر بود و کار نمی‌کرد؛ اما به طرز عجیبی فیلم را دوست داشت و امروز روابط عجیبی با هم داریم… انگار خاله‌ی من است و زنگ می‌زند و حال بچه‌هایم را می‌پرسد…»

ادامه دارد…

لیلا حاتمی بازیگر سینما

لینک های مرتبط :

ویم وندرس، کارگردان مشهور آلمانی: سینمای اروپا با هالیوود تفاوت دارد

مبارزه یک زن با همه مردان سی و ششمین‌ جشنواره ملی فیلم فجر در بخش سودای سیمرغ

اسامی نامزدهای اسکار ۲۰۱۸ ـ «شکل آب» با سیزده نامزدی پیشتاز جوایز اسکار

گفت‌وگو با منیژه حکمت… برای سینما تنها ۵ نفر تصمیم می‌گیرند

 

لینک کوتاه: http://www.nimnegah.org/farsi/?p=31856

درباره ی آرش رضایی

مدیر وبسایت خبری، تحلیلی نیم نگاه

همچنین ببینید

برندگان سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر ـ الیور استون مهمان ویژه

برندگان سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر ـ الیور استون مهمان ویژه

الیور استون در سی‌وششمین جشنواره جهانی فیلم فجر سی و ششمین جشنواره جهانی فیلم فجر …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *