هنر و سینما
452 بازدید
حمله شیمیایی و موشکی

«آن روز مهم‌تر»… با دستور ترامپ آمریکا به پایگاه هوایی سوریه حمله کرد

سودابه رخش

تهران

۱۹ فروردین ماه ۱۳۹۶

«رئیس‌جمهور اوباما، به سوریه حمله نکنید. جنبه مثبتی در کار نیست و جنبه‌های منفی زیادی دارد. باروت خود را برای روز مهم‌تر دیگری ذخیره کنید». این گزاره موضع سال ٢٠١٣ دونالد ترامپ بود؛ یعنی درست در بحبوحه بحث‌وجدل‌ها درباره حمله ایالات متحده آمریکا به سوریه. در آن زمان و پس از حمله شیمیایی به حومه دمشق با ‌هزار و ۵٠٠ کشته که اوباما آن را «خط قرمز» خود می‌خواند، واشنگتن یک قدم تا حمله‌ای تمام‌عیار به سوریه فاصله داشت، اما در نهایت ماجرا با توافق‌نامه‌ای برای خروج و امحای زرادخانه‌های شیمیایی دولت سوریه فیصله یافت.

سلاح های شیمیایی

امروز و حدود سه‌سال‌ونیم پس از آن مخمصه، این دونالد ترامپ است که در مقام ریاست‌جمهوری ایالات متحده تصمیم نهایی را می‌گیرد. تصمیم ترامپ که بدون موافقت کنگره آمریکا و نهاد‌های قانون‌گذار این کشور گرفته شد، بامداد جمعه (بین ساعت ٨ و ٩ پنجشنبه‌شب به وقت آمریکا) اجرائی شد: بیش از ۵٠ موشک کروز «توماهوک» آمریکا از دو ناو جنگی مستقر در دریای مدیترانه، پایگاه هوایی «الشعیرات» سوریه، واقع در استان حمص را مورد هدف قرار دادند.

بشار اسد
آرشیو

حمله اخیر آمریکا که اولین حمله واشنگتن به سوریه از زمان آغاز جنگ در این کشور است، همان پایگاهی را هدف قرار داده که به ادعای آمریکا حمله شیمیایی هفته گذشته به خان‌شیخون از آنجا هدایت شده بود؛ حمله‌ای که دست‌کم ٨٠ کشته و ٣٠٠ زخمی بر‌جای گذاشت و آمریکا، بشار اسد، رئیس‌جمهوری سوریه، را مسئول می‌داند. طنز تاریخ آنکه ترامپ در اظهاراتی مخدوش حمله شیمیایی به ادلب را «فراتر از عبور از یک خط قرمز» و ردکردن «خطوط بسیار‌بسیار زیادی» اعلام کرده است. بااین‌همه دولت سوریه این اتهام را رد کرده و روسیه، هم‌پیمان دمشق، هم می‌گوید سوریه به شهر خان‌شیخون در استان ادلب حمله شیمیایی نکرده، بلکه انبار تسلیحات شیمیایی مخالفان را در این شهر هدف قرار داده است. فارغ از صحت‌وسقم این خبر، نکته قابل‌اعتنا و غافلگیرکننده، تغییر موضع ناگهانی دونالد ترامپ در قبال سوریه و شخص بشار اسد و متغیربودن رویکرد دولت کنونی آمریکا در صحنه جهانی است. مداخله ایالات‌متحده در سوریه را می‌توان خروج ناغافل ترامپ از ترجیع‌بند اظهارات چند ماه اخیرش مبنی‌بر «اولویت آمریکا» خواند؛ رویکردی که دولتمردان آمریکایی بر مبنای آن تمرکز بر داعش و سایر گروه‌های افراطی را دنبال می‌کردند و نه انتقال سیاسی در سوریه و برکناری بشار اسد. ترامپ خود پیش‌تر و در مناظره‌های انتخاباتی ماه اکتبر می‌گفت اگرچه بشار اسد را دوست ندارد، اما «او و روسیه و ایران در حال کشتن داعش هستند».

داعش

همین چندروز پیش هم نیکی هالی، نماینده آمریکا در سازمان ملل، در اظهاراتی متناقض با تصمیم کنونی دولت ترامپ چنین گفت: «اولویت ما دیگر نشستن و متمرکزشدن بر خروج اسد نیست». رکس تیلرسون، وزیر خارجه آمریکا، هم با نادیده‌گرفتن این واقعیت که بسیاری از مردم سوریه قادر به رساندن صدا و موضع خود نیستند، بر این باور است که «مردم سوریه باید درباره آینده بشار اسد تصمیم بگیرند».

دونالد ترامپ اما پنجشنبه‌شب به وقت آمریکا از فلوریدا مقابل دوربین رسانه‌ها آمد و گفت: «امشب، دستور حمله نظامی با هدف مشخص را به یک پایگاه نظامی در سوریه صادر کردم که حملات شیمیایی از آنجا صورت گرفته بود. برای امنیت ملی ایالات متحده آمریکا حیاتی است که مقابل گسترش و استفاده از سلاح‌های شیمیایی مرگبار بایستد».

گرچه بسیاری از رهبران جهان در کنار رسانه‌های شرکت‌های بزرگ آمریکایی تلویحا از حمله آمریکا حمایت کردند، اما بسیاری از متفکران و تحلیلگران جناح‌های مختلف به ترامپ تاختند و از این حمله انتقاد کردند. گلن گرینوالد، تحلیلگر و برنده جایزه پولیتزر، یکی از کسانی بود که با توییت‌های پی‌درپی خود، مداخله نظامی آمریکا در سوریه را زیر سؤال برد. به گفته این روزنامه‌نگار برجسته، نسنجیدگی این حمله حتی با استانداردهای دوستداران جنگ هم تکان‌دهنده بود. او همچنین با ارجاع به حمایت اکثریت رسانه‌های جریان اصلی از این حمله گفت: «رهبران سیاسی سراسر جهان می‌دانند که آسان‌ترین راه برای متحدکردن مردم پشت خودشان جنگی جدید است». به‌راه‌انداختن جنگی جدید برای منحرف‌کردن افکار عمومی از بحران‌های داخلی به‌راستی هم تکنیک جدیدی نیست و امتحان خود را در بسیاری از بزنگاه‌های تاریخی پس داده است. فارغ از تشابهات و تفاوت‌ها، مارگارت تاچر نیز در زمان نخست‌وزیری خود و با بالاگرفتن انتقادهای داخلی، جنگی بر سر مالکیت جزایر فالکند با آرژانتین به راه انداخت که به باور بسیاری برای سرپوش‌گذاشتن بر مشکلات داخلی و نارضایتی‌های عمومی از اعمال برنامه‌های نئولیبرال او بود.

دونالد ترامپ

 این البته گمانه‌ای است که به جهت توقف حملات آمریکا به سوریه زیر پای آن خالی می‌شود. در کنار این، تفسیر دیگر و البته مبهم‌تری در کار است: برخی بر این باورند که ترامپ با یک‌ حمله به پایگاه هوایی سوریه که نیروها و تجهیزات نظامی روسیه نیز در آن قرار دارند می‌خواسته از شر انتقادهای فراگیر و پیگیری‌های قانونی درباره رابطه نزدیک دولتمردان آمریکایی و پوتین خلاصی یابد.

خان شیخون

این هم البته تحلیلی‌ است که بیانیه شدید‌اللحن دولت سوریه و احتمال ادامه حملات آمریکا به سوریه، آن را بی‌اعتبار می‌کند. این حمله حتی اگر به برهم‌خوردن روابط روسیه و آمریکا منجر نشود، بی‌شک معادلات منطقه‌ای را برهم می‌زند و تهدیدی است برای مذاکرات صلحی که تاکنون حتی در برقراری آتش‌بسی نیم‌بند هم ناکام مانده است. پیامدهای این حمله و آینده سوریه مانند بسیاری از اتفاقات جنگ سوریه در هاله‌ای از ابهام قرار دارد تا شاید زمانی دورتر تحقیق و تفحصی ریشه‌ای پرده‌ها را کنار زند، اما این واقعیتی عیان است که مداخلات هیچ‌کدام از قدرت‌های منطقه‌ای و غیرمنطقه‌ای نه در دفاع از مردم سوریه و کم‌رنگ‌کردن رنجی که می‌کشند، بلکه برای پیش‌بردن اهداف قدرتمندانی است که منافعشان هیچ‌گاه در کنار منافع مردم قرار نگرفته است.

دوران دونالد ترامپ

 

لینک کوتاه: http://www.nimnegah.org/farsi/?p=24675

درباره ی آرش رضایی

مدیر وبسایت خبری، تحلیلی نیم نگاه

همچنین ببینید

بزودی دیدار دونالد ترامپ و کیم جونگ‌اون رهبر کره شمالی در سنگاپور

بزودی دیدار دونالد ترامپ و کیم جونگ‌اون رهبر کره شمالی در سنگاپور

بزودی دیدار دونالد ترامپ و کیم جونگ اون رهبر کره شمالی در سنگاپور Sunday, June …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *